Doof-Communicatieve Meervoudige Beperking (CMB)

Begrijpen en begrepen worden

De begeleiders zijn er voor jou. Ze werken vanuit de waarden die wij bij Philadelphia belangrijk vinden. Wij werken vanuit passie, verantwoordelijkheid en professionaliteit. We houden ons aan de afspraken. Goed contact is belangrijk. Want als we elkaar goed begrijpen, kun jij echt meedoen. Daarom doen we ons best om te zorgen dat jij je veilig voelt. Dat je merkt: ik mag zijn wie ik ben. We luisteren naar je, nemen de tijd, en zoeken samen de verbinding. Zo kunnen we groeien, ieder op onze eigen manier.

Kernwaarden
We begeleiden cliënten vanuit de kernwaarden liefde, lef en meesterschap. Voor cliënten die doof zijn of een communicatieve meervoudige beperking (CMB) hebben, krijgt het werken met meesterschap en lef vorm in de dagelijkse begeleiding. Het in contact blijven, ook al is de communicatie een uitdaging, vraagt meesterschap. Uitnodigend zijn en probeerruimte geven in het ondernemen van activiteiten, ook als dat spannend is, vraagt lef. Om te kunnen werken met deze doelgroep heb je extra communicatieve vaardigheden nodig. Je moet de Nederlandse gebarentaal kennen en kunnen communiceren met visueel materiaal, zowel analoog als digitaal. Het is ook belangrijk om te kunnen schakelen tussen de dovencultuur en de ‘horende’ maatschappij met zijn diverse culturen.

Zeggenschap
Zeggenschap vertalen we binnen Philadelphia naar een zo gewoon mogelijk eigen leven van cliënten. Voor Doof-CMB cliënten is begrijpen en begrepen worden een belangrijke voorwaarde voor zeggenschap. Daar draait alles om. We ondersteunen bij het begrijpen van de wereld waarin gesproken en geschreven wordt. Op een manier die passend is voor de mensen die we begeleiden. Zodat zij in hun eigen taal de wereld om zich heen begrijpen en zich ook uiten in die taal. Als begeleider heb je een rol om zeggenschap te stimuleren. Zelf beslissen en bepalen is bij deze doelgroep niet vanzelfsprekend. Het aanleren van deze vaardigheid door voorleven en door uitleg is dus noodzakelijk. Voor Doof-CMB cliënten gebruiken we speciaal visueel materiaal om hun ervaringen met de zorg en begeleiding te kunnen bespreken.

Vergroot je wereld: meer met de cliënt en met anderen
Als mensen met een beperking meer zelf kunnen doen of als anderen iets voor of met hen doen, dan draagt dat bij aan een gewoon en eigen leven. We kijken in elke fase van hun leven naar wat nodig is om hun talenten te ontwikkelen, zin en betekenis te ervaren en zelf- en samenredzamer te zijn. Het is nooit een individuele opgave, want mensen groeien in relatie tot anderen. Daarom werken we samen met familie, netwerk, buurt en samenleving, en benutten we technologie als middel om zelfstandigheid en verbinding te vergroten. Onze bijdrage is zo klein als kan, zo groot als moet.

We spreken van een communicatieve meervoudige beperking als iemand doof, slechthorend of doofblind is. Vaak gaat dit samen met een verschil tussen de sociaal-emotionele en cognitieve ontwikkelingsleeftijd, moeilijk verstaanbaar gedrag en/of psychische problemen. Er kunnen ook lichamelijke beperkingen en medische problemen zijn. Het gaat dus om meervoudige problematiek. De behandeling van en begeleiding bij de communicatieve beperking staat bij ons centraal.

Er zijn specialistische woon- en werkplekken voor cliënten met een Wlz-/ZZP-/ZGaud-indicatie. Deze locaties staan ook open voor mensen die wonen en werken op basis van PGB, Jeugdwet of WMO. Er zijn hier ook logeerplekken. Daarnaast bieden we gespecialiseerde ambulante begeleiding en dagbesteding.

Voor Doof-CMB cliënten die niet op een specifieke locatie voor doven wonen, is er specialistische ondersteuning van het Horen en Zien-team. We ondersteunen begeleiders en cliënten in een horende omgeving om elkaar te begrijpen. Dit door leeractiviteiten en ondersteuning te bieden op specifieke hulpvragen met betrekking tot horen en zien, zodat de omgeving en het netwerk zo veilig mogelijk voor de cliënt is.

Wij ondersteunen mensen van alle leeftijden. Vanzelfsprekend betrekken we het directe netwerk bij de ondersteuning van de cliënt. Daarnaast verbreden wij onze kennis op het gebied van begeleiding van cliënten die doof en blind zijn. We sluiten aan bij organisaties die Doof-CMB georiënteerd zijn, zoals welzijnsstichtingen, Dovenschap en Deelkracht.

Voor cliënten die doof zijn of een communicatieve meervoudige beperking hebben is het belangrijk dat ze een woonplek hebben die passend is bij hun hulpvraag of behoefte. Waar hij of zij ook woont, in een woonlocatie of zelfstandig, altijd blijft de communicatie(vorm) van belang. We ondersteunen veel door middel van Nederlandse Gebarentaal of Nederlands ondersteund met gebaren. Daarnaast zetten we vanuit de visie Totale Communicatie (meer informatie hierover onder het kopje Ondersteunende begeleidingsmethodiek) ondersteunende visuele middelen in.

Met Mijn Werk biedt Werk & Ontwikkeling cliënten een zinvolle dagbesteding of werkplek. Meer informatie hierover vind je op PhilaNet. Daarnaast is er activerende dagbesteding voor jongeren en ouderen. Ook op de werkplek of bij de dagbesteding is begrijpen en begrepen worden belangrijk. Hier speelt zich immers een deel van het sociale leven af. In een omgeving waar iedereen kan horen, kan je met een auditieve/communicatieve beperking extra moeite hebben om sociale contacten aan te gaan. We bieden plekken waar gebarentaalvaardige begeleiders werken.

Technologie speelt een belangrijke rol in de ondersteuning van cliënten die doof zijn of een CMB hebben. Met iPads, smartphones en andere beeldschermen is visuele communicatie goed mogelijk. Veel cliënten maken regelmatig gebruik van beeldbellen. Ook zijn veel cliënten aangesloten bij Digisign, waar zij online begeleiding kunnen krijgen van gebarentaalvaardige begeleiders. De communicatiedeskundige kan daarbij apps en programma’s op maat adviseren.

We zetten technologie ook in als aanvulling op de begeleiding en dagbesteding. Zo maken cliënten gebruik van hulpmiddelen die bewegen stimuleren, zoals het fietslabyrint. Binnen de belevingsgerichte dagbesteding worden onder meer de belevingscabine en de beleef- of tovertafel ingezet.

Om de veiligheid te waarborgen zijn de bel- en brandsystemen in de woonlocaties uitgerust met licht- en/of trilsignalen. Ook gebruiken we slimme medicatiesystemen en hulpmiddelen die bijdragen aan een goede nachtrust.

Voor deze doelgroep is het belangrijk dat we samenwerken met ouders/verzorgers en instellingen als (doven)scholen en specialistische GGZ (zoals GGMD). Zo benutten we de kennis en vaardigheden van de cliënt optimaal. Informatie begrijpelijk maken per onderwerp en levensfase is een belangrijk onderdeel van de begeleiding. De identiteitsontwikkeling van jongeren heeft speciale aandacht. Het ontdekken van wie je bent en waar je staat in de maatschappij is een extra aandachtspunt. We ondersteunen waar nodig bij versterking van het netwerk met behoud van zelfstandigheid en zeggenschap.

Als de cliënt ouder wordt en zich verder ontwikkelt, onderzoeken we wat een passende woonvorm is. We hebben een divers aanbod in wonen: van zelfstandig wonen met ondersteuning tot wonen in een locatie met 24/7 ondersteuning. Als de leef- of werksituatie van de cliënt verandert, blijft passende communicatieve ondersteuning belangrijk. Daar is bij kinderen en (jong)volwassenen aandacht voor. We maken voor cliënten door middel van een communicatieonderzoek een communicatieprofiel en een communicatieplan. Dit plan wordt in het verdere leven van de cliënt regelmatig geëvalueerd en zo nodig bijgesteld.

In de laatste levensfase is naast passende begeleiding ook medische ondersteuning belangrijk. Waar het eerder om ontwikkeling ging, ligt nu de focus op behoud van vaardigheden en gezondheid. De cliënten krijgen hiervoor ondersteuning van verpleegkundigen. We kijken ook (opnieuw) kritisch of door een toename van visuele en motorisch beperkingen, we de communicatiemiddelen moeten aanpassen. Het behouden van het netwerk speelt een belangrijke rol in deze levensfase. Daarom stimuleren we de verbinding met verwanten en bekenden.

Proactieve zorgplanning houdt in dat er tijdig gesproken wordt over toekomstige zorg en wat de cliënt daarbij wil en nodig heeft. Het is belangrijk om dit gesprek over proactieve zorgplanning te voeren als de cliënt (nog) zo veel mogelijk zelf kan beslissen. Dat is belangrijk om de zorg en begeleiding passend te houden en de zeggenschap van de cliënt te waarborgen. Mensen met een verstandelijke beperking zijn vaak eerder kwetsbaar door hun lichamelijke conditie en hun verminderd vermogen hierover te communiceren. Daarom is het belangrijk om al vroeg na te denken over de (medische) zorg in de laatste levensfase.

Preventie is een belangrijk aandachtspunt op verschillende levensgebieden. Denk bijvoorbeeld aan relaties, intimiteit en seksualiteit, waar het belangrijk is rekening te houden met culturele verschillen tussen de ‘dove’ en ‘horende wereld’. Het is van belang informatie visueel aan te bieden. Wij hebben een taak in het vertalen en interpreteren van informatie. Omdat bij deze doelgroep veelal één - het gehoor – of meerdere zintuigen zijn uitgevallen, is preventie op problemen met het zien noodzakelijk. Het oog is namelijk het belangrijkste ‘compensatie’-zintuig. Als ook het zicht van de cliënt vermindert, hindert dit de communicatie ernstig. Daarom zorgen we voor een jaarlijkse evaluatie op het gebied van horen en zien.

Binnen Philadelphia is methodisch werken belangrijk. Methodisch werken is werken volgens een vaste werkwijze met als doel de kwaliteit van zorg te waarborgen. Die werkwijze, die we het zorg- en begeleidingsproces noemen, is afgeleid van de PDCA-cyclus. Wij volgen de stappen: plannen – uitvoeren en rapporteren – evalueren – actualiseren. Als team doorloop je voor iedere cliënt de die stappen, samen met de cliënt en/of de vertegenwoordiger.

Het werken met een ondersteunende begeleidingsmethodiek is een onderdeel van methodisch werken. We werken bij Doof-CMB vanuit de visie Totale Communicatie (TC). Dat houdt in dat alle middelen als gelijkwaardig worden ingezet om de communicatie zo optimaal mogelijk te laten verlopen. Om diezelfde reden moeten alle medewerkers geschoold zijn/worden in Nederlandse Gebarentaal (NGT).

Doof zijn in een ‘horende’ en pratende omgeving zorgt ook voor cultuurverschillen. Dovencultuur is één van de verplichte trainingen die je moet volgen om je goed te kunnen inleven in de wereld van de dove cliënten, verwanten en collega’s. Meer informatie over TC, NGT en Dovencultuur vind je op PhilaNet. Vanwege de diversiteit van de doelgroep gebruiken we per woon- en werkplek aanvullende methodieken, zoals Active Support. Andere zorg- en begeleidingsvisies werken aanvullend.

Als begeleider van de doelgroep Doof-CMB ben je opgeleid op niveau mbo 3, 4 of hbo. Je werkt in een team met (assistent) begeleiders en coördinerend begeleiders. En verder werk je samen met alle mensen die bij de cliënt betrokken zijn. Zoals:

• het netwerk van de cliënt, bijvoorbeeld familie, verwanten en vertegenwoordigers
  gedragsdeskundigen en communicatiedeskundigen
• vrijwilligers
• medewerkers van DigiContact & Technologie
• paramedici
• verpleegkundigen