Hoe werk je met Leerbaar en Weerbaar
Alert op reis
Reis verder of start hier. Begin ook hier met voorbereiden. Geef jezelf ontdektijd.
Snuffel eerst door dit blok. Als ‘iets of iemand de baas is over je’ verlies je ook je autonomie. Het is sterker dan jij. Blok 4 helpt dit bewust te maken.
Als je met Dwang en Misbruik aan de slag wilt vind je hier meer informatie. Het doel is dat je cliënt/leerling ernstig grensoverschrijdend gedrag herkent, en de moed heeft het te vertellen. Je eigen emoties en die van de omgeving kunnen sterk naar voren komen. De kunst is en volgen en neutraal reageren.
Bij Verslaving werk je ‘meer sturend’.
Kennis geeft kracht
Je geeft kennis en normen mee. Wat is een grensoverschrijdende situatie? Hoe merk en weet je dat? Je laat dit met film en verhaal ervaren. Zo leert je cliënt/leerling deze situaties beter te herkennen.
Hij krijgt inzicht of iets Ok en veilig is, en wat te doen als dat niet zo is.
Met normen geef je zelfvertrouwen:
- ‘Je hoeft dit niet leuk of normaal te vinden’
- ‘Aanraken is alleen leuk als je het allebei wilt’.
Herkennen van de situatie helpt voorkomen dat je cliënt er slachtoffer of pleger van wordt.
Is misbruik het geval, dan helpt het om ‘ermee naar buiten te komen’.
Groot en klein
Ongelijkwaardigheid in relaties komt veel voor. Veel cliënten/leerlingen zijn zich daar niet van bewust, of zijn er al langer onderdeel van zonder zich eruit los te kunnen maken.
Een beperking kan je afhankelijker maken van de ander. Omdat je die persoon ook nodig hebt voor hulp. Het belang om voor jezelf op te komen kan daarmee in strijd zijn. Het versterkt sociaal wenselijk gedrag. De andere kant is ook waar: sommige mensen doen het juist goed op een relatie die er (voor jou) ongelijkwaardig uitziet. De vraag is: doet iemand het vrijwillig en voelt hij zich gewaardeerd? Met de gevoelens ‘Groot en Klein’ bespreek je dit.
Coachen blok 4
Bij Dwang en Misbruik kan ‘volgen’ lastiger zijn. Vanuit je eigen emoties interpreteer je snel, en leg je soms (onbedoeld) gevoelens in de mond. Probeer:
- Jezelf leeg te maken voordat je het gesprek start
- Onbevangen te blijven
- Stel vragen, vat samen en vraag door
- Vul geen gevoelens in zoals: schrik, afgrijzen, angst.
- Accepteer wat komt, en wat niet. Alles mag er zijn.
Blok 4 vraagt om meer reflectie. Sta stil bij jezelf. Wat roept het verhaal van je cliënt/leerling in je op? Bijvoorbeeld: je voelt je boos, je ergert je, enz. Kijk ook naar je eigen ervaringen. Voel je je wel eens klein gemaakt? Wat je zelf ervaarde hoeft niet zo te zijn voor je cliënt/leerling.
Leuk en niet leuk
Reizen in Blok 4 is anders. Hier is ontwikkeling en groei complexer dan bij de andere blokken.
Bedenk dat voor weerbaar zijn in (ernstig) grensoverschrijdende situaties geen vast recept te geven is. Meestal kun je dit niet oplossen met een paar tips. Je cliënt kan tegenstrijdige gevoelens ervaren, bijv. vond het niet leuk, maar eerst wel, is bang die persoon kwijt te raken. Of er is een andere reden waarom hij de tip niet toepast.
Wat je bij Dwang en Misbruik vooral doet is: het bespreekbaar maken. Je voert het verkennend gesprek. Wat ervaart en herkent mijn cliënt?
Dit kan altijd
Je kunt op elk moment (opnieuw) aan de slag met Blok 1 en 2. Doe bijv. een werkvorm over: lastig gevoel verwoorden en hulp vragen. Dit helpt je cliënt om te gaan met de situaties van Blok 4.
In Blok 4 vind je daarom veel crossovers naar deze blokken. Je ondersteunt hiermee het voelen, willen, denken, durven en doen.
Ook Nee zeggen tegen ongewenste handtastelijkheden kun je oefenen. Maar stop met oefenen als je cliënt een laag zelfbeeld heeft, vaak gespannen is, of veel moeite heeft met nee zeggen in gewone dagelijkse situaties. Met meer oefenen kan je gevoelens van minderwaardigheid versterken. Je cliënt/leerling voelt zich dan klein.
Pas je reisplan aan
Wil je meer dan verkennen, dan heb je bij dit blok altijd beeldvorming nodig. Het advies is dit te doen met een gedragsdeskundige samen te kiezen welk traject het beste past bij je cliënt/leerling.
Met je cliënt/leerling een losse vaardigheid oefenen heeft weinig zin als deze het al eens heeft meegemaakt, of zelf over grenzen gaat. Start bij beeldvorming, ook als misbruik niet aan de hand is en je doel ontwikkeling
Een traject is voor elke cliënt anders en wordt ‘op maat’ gemaakt. Je kiest samen met je team-thema’s uit Blok 1 t/m 4, en leerlijnen. Bijv. de leerlijn ‘Groot en Klein’. De thema kaartjes methodiek L&W, kunnen hierbij ondersteunend zijn. klik hier om te bestellen
Met het oog op signaleren
Ga in gesprek voor een indruk van de beleving en de vragen van je cliënt/leerling. Wil je dat je cliënt ‘weerbaar wordt tegen misbruik’ of leert ‘omgaan met verslaving’ zoek dan de CAT of GD op. Bedenk:
- Signaleer je seksueel misbruik? Ga door naar het Protocol seksueel misbruik
- Signaleer je mishandeling, huiselijk geweld? Ga door naar de Meldcode
Zorg voor een open en veilige sfeer in de locatie, waarin ieder vrijuit durft te spreken. Ook een niet-pluisgevoel of twijfel kan een belangrijk signaal zijn.