‘Ealjebij…. Ealjebij…. Ealjebij….’ Durkje dremmelt rusteloos door de gemeenschappelijke woonkamer. Kleine stapjes. Half voorovergebogen. Ze schudt zachtjes haar hoofd. De zilvergrijze krulletjes trillen. Het lijkt alsof ze een gedachte probeert te vangen die in haar hoofd rondzwemt. Ze herhaalt keer op keer dat ene woord. Net zoals ze soms een vraag herhaalt die haar bezig houdt. Bijvoorbeeld of ze straks ook naar de brievenbus gaat. Of dat het al tijd is voor de koffie. Vanmiddag is het een ‘ealjebij’ die haar bezig houdt.

De begeleidster van Durkje kent het woord wel. Ze vertelt dat het het wat ouderwetse Friese woord voor ‘wesp’ is. Ze is zelf opgegroeid met Fries als moedertaal. Daarom maakt ze makkelijker contact met Durkje. Dat stelt Durkje én de begeleidster gerust. In een taal die ze allebei als kind geleerd hebben voelen ze zich beiden meer vertrouwd en op hun gemak. Elkaars moedertaal spreken schept immers een band. En het verkleint de afstand tussen mensen.

In Friesland is er dit jaar een programma dat het gebruik van de eigen taal in zorgsituaties stimuleert. Omdat je je sneller begrepen voelt wanneer je je in je moedertaal mag en kunt uitdrukken. Als zorgverlener in verschillende regio’s kent Philadelphia veel begeleiders die op dezelfde manier iedere dag hun eigen (streek)taal mee naar hun werk nemen. Van Papiaments tot Nederlandse Gebarentaal. Juist in een tijd waarin fysiek contact maken moeilijk is kan een bekende taal aanvoelen als een arm om je heen en ben je even taalgenoten onder elkaar.

Kijk hier voor meer informatie over Fries in de zorg.
 

Durkje is bang foar de ealjebij

"Ealjebij .... Ealjebij…. Ealjebij…. "Durkje stapt wat ûnrêstich troch de mienskiplike wenkeamer. Lytse stapkes. Heal foaroer. Se skoddet sêft mei har holle.  De sulvergrize kroltsjes trilje. It liket as besiket se in gedachte te fangen dy't yn har holle omswimt. Se werhellet dat iene wurd hieltyd wer. Krekt sa't se sa no en dan in fraach werhellet dy't har beset. Bygelyks oft se aanst ek nei de brievebus gean sil. Of dat it al tiid is foar de kofje. Fan ‘e middei is it in "ealjebij" dy't har dwaande hâldt.

De begelieder fan Durkje kin it wurd wol. Se seit dat it it wat âlderwetske Fryske wurd foar "wesp" is. Se is sels opgroeid mei Frysk as memmetaal. Dêrom makket se ek makliker kontakt mei Durkje. Dat stelt Durkje en har begelieder gerêst. Yn in taal dy't se beide as bern leard hawwe fiele se har beide fertroud en op har gemak. Mei inoar prate yn dyn memmetaal jout in bân. En  makket de ôfstân tusken minsken lytser.

Dit jier hat Fryslân in programma dat it brûken fan de eigen taal yn soarchsituaasjes stimulearret. Om't jo jo faker begrepen fiele as jo josels yn jo memmetaal uterje kinne. As soarchoanbieder yn ferskate regio's hat Philadelphia in protte adviseurs dy't elke dei har eigen (regionale) taal meibringe nei harren wurk. Fan Papiamento oant Nederlânske gebeartetaal. Benammen yn in tiid dat fysyk kontakt lestig is, kin in fertroude taal as in earm om it skouder fiele en bist in skoftke taalgenoaten ûnder inoar.

 Sjoch www.friesindezorg.frl.